Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net başlar elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz notayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda yer alır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş almak şarttır diğer taraftan ondalık notlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha yavaş gelir ve aromalar sonradan açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ile burnun duyduğu aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes de narin tonları siler. Yoğunluk damakta düşük fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü notayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat algısını düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su dışında çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro adı ve puan deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir not yeterli sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını net taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet verebilir aksi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır ve aroma bastırılır ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark net okunur değerlendirme günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı yanlış okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.